Inheemse klimplanten zijn een perfecte manier om je tuin te vergroenen én tegelijkertijd bij te dragen aan biodiversiteit. Of je nou een schutting, muur of pergola wilt laten begroeien: met de juiste soorten creëer je niet alleen een groene sfeer, maar ook een waardevolle plek voor bijen, vlinders en vogels.
Maar welke inheemse klimplanten zijn geschikt voor jouw tuin? Niet elke soort groeit even goed op elke plek. Sommige doen het beter in de zon, terwijl andere juist geschikt zijn voor de schaduw. Ook verschillen ze in groeisnelheid, bloei en ecologische waarde. Maar zelfs in een kleine tuin is er ruimte voor een inheemse klimplant, zonder ruimte te verliezen.
In dit artikel ontdek je 4 sterke inheemse klimplanten die goed groeien in Nederlandse tuinen. We laten je zien welke soort het beste past bij jouw situatie en waar je op moet letten bij het kiezen en aanplanten.
🌿 Meer inspiratie voor een natuurtuin?
Wil je van je tuin een paradijs maken voor bijen, vlinders en andere diersoorten? In het e-book Meer natuur in je tuin laat Sandra stap voor stap zien hoe je met inheemse planten en andere maatregelen een levende tuin creëert. Met praktische tips, voorbeeldbeplanting en inspiratie voor iedere tuin.
👉 Bekijk hier het e-book
Inhoudsopgave
- Snel overzicht: de beste inheemse klimplanten
- Waarom kiezen voor inheemse klimplanten?
- Welke klimplant past het beste bij jouw tuin?
- 4 sterke inheemse klimplanten
- Tips voor het aanplanten van klimplanten
- Inheemse klimplanten voor biodiversiteit
- Kant-en-klaar pakket
- Veelgestelde vragen over inheemse klimplanten
- Afsluiting
Snel overzicht: de beste inheemse klimplanten
- Beste wintergroene klimplant → klimop
- Beste klimplant voor vlinders → wilde kamperfoelie
- Beste snelle groeier → hop
- Beste voor een natuurlijke uitstraling → wilde bosrank
Waarom kiezen voor inheemse klimplanten?
Klimplanten zijn perfect voor plekken in de tuin die vaak leeg blijven. Qua oppervlakte nemen ze weinig ruimte in, maar kunnen in de hoogte voor veel extra groen zorgen. Heb je nog een stukje muur, schutting of hekwerk wat nog kaal is, dan kun je hier uitstekend een klimplant kwijt. Vaak hoef je maar twee stoeptegels eruit te wippen om voldoende plek te creëren voor het planten van een inheemse klimplant.
Inheemse klimplanten zijn perfect om direct meer biodiversiteit in je tuin te creëren. Klimplanten met een dichte structuur – zoals klimop – zijn ideale schuil- en broedplekken voor zangvogels. Daarnaast krijgen alle soorten inheemse klimplanten bloemen die een belangrijke nectarbron vormen voor insecten. Zo is kamperfoelie een hele sterke vlinderplant en klimop een zeer belangrijke bijenplant voor in het najaar.
Verder zijn inheemse klimplanten beter aangepast aan het klimaat in Nederland, dan uitheemse klimmers. Dit betekent vaak dat ze beter groeien en minder onderhoud nodig hebben. Je hoeft ze over het algemeen minder vaak water te geven en ze hoeven niet ingepakt te worden als het een nachtje vriest. Tot slot zorgen inheemse klimplanten voor een natuurlijke uitstraling van je tuin.
Welke klimplant past het beste bij jouw tuin?
Welke inheemse klimplant het beste bij jouw tuin past, hangt af van factoren zoals zonlicht, groeisnelheid en het doel van je beplanting. In onderstaand overzicht zie je in één oogopslag welke soort het beste aansluit bij jouw situatie. Ben je bijvoorbeeld op zoek naar een snelle groeier? Of juist een wintergroene klimplant? In onderstaand overzicht vind je welke soort dan het beste bij jou past.
| Soort | Standplaats | Hoogte | Groeisnelheid | Bloeikleur | Bloeitijd | Wintergroen | Goed voor | Sierwaarde | Bijzonderheden |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bosrank (Clematis vitalba) | Zon / halfschaduw | Tot circa 5 meter | Snel | Wit | Juli-september | Nee | Bijen, insecten | Bloemen | Ook in veel cultivars te verkrijgen |
| Klimop (Hedera helix) | Zon / schaduw | Tot circa 10 meter | Gemiddeld | Groengeel | September–december | Ja | Bijen, vogels | Bloemen en bessen | Bessen in de winter, ideaal voor vogels |
| Hop (Humulus lupulus) | Zon / halfschaduw | Tot circa 10 meter | Zeer snel | Groen | Juli–augustus | Nee | Insecten | Hopbellen | Sterke groeier, sterft in de winter bovengronds af |
| Wilde kamperfoelie (Lonicera periclymenum) | Zon / halfschaduw | Tot circa 4 meter | Gemiddeld | Wit tot geel | Juni–oktober | Nee | Vlinders, nachtvlinders | Bloemen | Geurende bloemen, trekt veel (nacht)vlinders aan |
Twijfel je nog? Hieronder lichten we de verschillende soorten verder toe, zodat je een goede keuze kunt maken.
4 sterke inheemse klimplanten
Om een nog betere keuze te maken tussen de verschillende soorten inheemse klimplanten vind je hier per soort nog verdiepende informatie. Per soort worden er bijvoorbeeld ook een aantal soorten benoemd die profiteren van de aanwezigheid van de specifieke klimplant.
Bosrank (Clematis vitalba)
Bosrank is een van de mooiste inheemse klimplanten die we hebben in Nederland. Met prachtige roomwitte bloemen bloeit de klimplant uitbundig van juli tot en met september. De bloemen zijn in trek bij wilde bijen, voornamelijk groefbijen. Daarnaast is het de waardplant voor de bosrankvlinder en nog een aantal nachtvlinders. Ook vogels maken graag een nestje in weelderige takken van bosrank. Een echte biodiversiteitsmagneet dus.
Wilde bosrank wordt tot 7,5 meter hoog en staat het liefst op een plek in de zon of halfschaduw. Als je de klimplant in de zon plaatst, zorg er dan wel altijd voor dat de wortels in de schaduw staan (zet er bijvoorbeeld een paar inheemse vaste planten voor zodat er geen direct zonlicht opvalt). Wilde bosrank is niet wintergroen.
Gebruik een klimconstructie zoals een klimrekje of spandraad om de weelderige takken van bosrank mee te begeleiden. Wilde bosrank groeit snel, dus grondig terugsnoeien in het voorjaar kan zeker geen kwaad. Pas op met kinderen en huisdieren want bosrank is giftig.
Wilde bosrank is bij diverse gespecialiseerde winkels biologisch gekweekt verkrijgbaar, waaronder Sprinklr. Daarnaast zijn er van bosrank veel cultivators te verkrijgen met andere kleur bloemen en andere bloeitijden. Kies wel altijd voor biologisch gekweekt, zo weet je zeker dat de bloemen niet giftig zijn voor de insecten die er op af komen.
Klimop (Hedera helix)
Een inheemse klimplant die vaak als ongewenst wordt gezien is de klimop. Het is echt een zeer waardevolle plant voor meer biodiversiteit in je tuin te creëren. Wil je een muurtje of schutting snel groen hebben, dan kun je het beste klimop aanplanten. Bijkomend voordeel is dat klimop ook wintergroen is, waardoor je in de winter ook nog een tegen een groene schutting aankijkt. Het dichte bladerpakket is een ideale schuil- en broedplek voor vogels.
Maar dat is zeker niet de enige reden om een plek in je tuin vrij te maken voor klimop. In september en oktober (en soms zelfs tot in december) bloeit de klimplant namelijk met prachtige witte bloemen. In deze periode zijn veel andere planten al uitgebloeid, waardoor klimop een zeer belangrijke drachtplant is voor bijen en andere bestuivers laat in het seizoen. Klimop bloeit echter wel pas op latere leeftijd. Daarnaast is het de waardplant van onder andere het boomblauwtje.
En na de bloei (vaak diep in de winter) krijgt de klimplant nog blauwzwarte bessen. Omdat in deze periode veel bessen van andere struiken al opgegeten zijn, is dit wederom een welkome voedselbron voor vogels zoals merels, kramsvogels en spreeuwen.
Klimop kan tot 8 meter hoog worden en heeft geen klimconstructie nodig om te groeien – met luchtwortels hecht de plant zich aan de ondergrond. Als je de klimplant zijn gang laat gaan, groeit deze zelfs als bodembedekker nog door.
Klimop is multifunctioneel en groeit op een plekje in de zon, halfschaduw of schaduw. Wij gebruiken klimop standaard in schaduwhoekjes in de tuin waar we zelden komen Dit zijn ideale rustige plekken waar vogels een perfecte schuilplek vinden. Biologisch gekweekte klimop is onder ander te verkrijgen bij Sprinklr.
Wil je meer inspiratie en praktische tips om van jouw tuin een natuurlijke, levendige plek te maken?
In het e-book ‘Meer natuur in je tuin’ ga je met de vijf belangrijkste pijlers in een tuin aan de slag en maak je stap voor stap een tuin die bruist van het leven.
Hop (Humulus lupulus)
Een andere prachtige en waardevolle inheemse klimplant is hop. Van juli tot september verschijnen – aan de vrouwelijke planten – de kenmerkende hopbellen die ook als een van de belangrijkste ingrediënten van bier dient.
Naast dat deze hopbellen een prachtige sierwaarde hebben, zijn ze ook nog eens goed voor meer biodiversiteit in je tuin. De nectar en het stuifmeel in de hopbellen trekken bijen, hommels, vlinders en zweefvliegen aan. Tevens is hop de waardplant van een aantal vlinders zoals atalanta, gehakkelde aurelia, dagpauwoog en een aantal nachtvlinders.
Hop wordt tot 5 meter hoog en groeit ongelofelijk snel, dus regelmatige snoei is vereist. De plant is niet wintergroen, maar sterft in het najaar bovengronds af, waarna deze in het voorjaar weer uitloopt. De klimplant kent een windende groei, wat betekent dat deze een klimrek of spandraad nodig heeft om langs af te winden.
Hop is, biologisch gekweekt, bij verschillende gespecialiseerde winkels verkrijgbaar, zoals Sprinklr.
Wilde kamperfoelie (Lonicera periclymenum)
Tot slot nog de wilde kamperfoelie. Deze inheemse klimplant krijgt prachtige bloemen – van juni tot en met oktober- , die ook nog eens (vooral ’s avonds) een heerlijke zoete geur verspreiden. ’s Avonds worden de bloemen druk bezocht door nachtvlinders. Overdag zijn er vaak bijen en hommels bij te zien. Naast dat kamperfoelie belangrijk is als nectarplant, is deze voor een aantal soorten ook belangrijk als waardplant. Zo is het de waardplant voor de (zeldzame) kleine ijsvogelvlinder en diverse nachtvlinders zoals de glasvleugelpijlstaart.
Naast insecten zijn ook vogels blij met een wilde kamperfoelie in jouw tuin. De klimplant biedt een uitstekende schuilplek voor kleine zangvogels. De bessen zijn daarnaast geliefd bij lijsters, spreeuwen en in het bijzonder goudvinken.
Wilde kamperfoelie staat het liefst op een plek in de zon of halfschaduw. Zorg er in ieder geval voor dat de wortels in de schaduw staan. Als de plant tegen een muur wordt gezet dan heeft deze iets nodig om tegen aan te klimmen, zoals een klimrek of spandraad. Wilde kamperfoelie wordt tot 6 meter hoog. Kamperfoelie kan ook heel goed in een robuuste gemengde haag toegepast worden. Zelf hebben we in onze natuurtuin ook op een paar plekken wilde kamperfoelie in de gemengde haag staan. Rond deze plek zoemt het altijd van de insecten!
Mocht de klimplant te groot worden dan kan deze prima in het voorjaar terug gesnoeid worden. Wilde kamperfoelie is, biologisch gekweekt, verkrijgbaar bij diverse speciaalzaken, waaronder Sprinklr.
Tips voor het aanplanten van klimplanten
Veel klimplanten hebben iets nodig om tegen aan te groeien, omdat ze een windende groeiwijze hebben. De stengels hebben een spiraalwijzende groei, waarbij ze zich met hun stengels ergens omheen winden. Ze kunnen dus niet (met uitzondering van klimop) strak tegen een muur omhoog groeien. In veel gevallen kun je dus het beste een constructie voorzien, waar de plant omheen kan winden. Een simpel klimrek biedt vaak de juiste oplossing. Deze worden geleverd met afstandhouders zodat deze niet strak tegen de muur aanzitten. Wil je iets meer vrijheid in het bepalen hoe hoog en hoe breed de klimplant kan groeien, ga dan voor een spandraadsysteem. Hiermee bepaal je zelf de afmetingen van de constructie.
Daarnaast is het belangrijk om de juiste plek voor de klimplant te kiezen. Denk hier vooraf goed over na, want na een aantal jaren de klimplant verplaatsen is lastig. Kijk goed naar de standplaats van de klimplant (zon/halfzon/schaduw) en bekijk of er genoeg ruimte is voor de klimplant om te groeien.
Geef tijdens en vlak na de aanplant voldoende water, zodat de wortels goed kunnen groeien in de beginfase. Zeker tijdens een droge en warme periode is het goed om de klimplanten goed in de gaten te houden. Om te voorkomen dat wortels snel uitdrogen kun je er een inheemse vaste plant of bodembedekker voorzetten zodat de zon er niet direct op schijnt.
Inheemse klimplanten voor biodiversiteit
Door inheemse klimplanten aan te planten vergroot je direct de biodiversiteit in je tuin. Ook kleine tuinen zijn uitermate geschikt voor klimplanten, omdat je met weinig vierkante meters veel extra groen kunt creëren. Het gebruik van veel klimplanten in je tuin wordt ook wel verticaal tuinieren genoemd. Hieronder nog een keer samenvatten met welke inheemse klimplant je welke diergroepen het meeste helpt.
- Bosrank: vogels gebruiken de klimplant als schuil- en nestplek. De bloemen zijn daarnaast erg in trek bij bijen, met name groefbijen.
- Klimop: een zeer belangrijke nectarplant voor bijen aan het einde van het seizoen. De dichte groei zorgt daarnaast voor een ideale broedplek voor zangvogels. De bessen in de winter zijn een welkome voedselbron voor vogels zoals lijsters en spreeuwen.
- Hop: een belangrijke waardplant voor een aantal dag- en nachtvlinders zoals: atalanta, dagpauwoog en gehakkelde aurelia. Daarnaast biedt de bloei nectar aan bijen en zweefvliegen.
- Wilde kamperfoelie: de bloemen worden overdag drukt bezocht door bijen en ’s avonds en ’s nachts door nachtvlinders. De bessen worden gegeten door vogels zoals lijsters, spreeuwen en in het bijzonder goudvinken.
Kant-en-klaar pakket
Heb je na het lezen van deze blog nog steeds geen keuze kunnen maken, of heb je een grote tuin om aan te planten? Ga dan voor een het kant- en klare pakket Wilde Klimmers van Sprinklr. In dit pakket zitten maar liefst 5 klimplanten: 2x wilde bosrank, 2x wilde kamperfoelie en 1x hop. Hiermee weet je zeker dat je tuin gaat leven en insecten en vogels een paradijs vinden in jouw tuin!
Veelgestelde vragen over inheemse klimplanten
Ja, de bekendste wintergroene inheemse klimplant is klimop (Hedera helix). Deze plant blijft het hele jaar groen en biedt ook in de winter beschutting en voedsel voor vogels en insecten.
Hop (Humulus lupulus) is een van de snelst groeiende inheemse klimplanten. In één seizoen kan deze plant meerdere meters groeien, waardoor hij ideaal is om snel een schutting of pergola te bedekken.
Klimop (Hedera helix) groeit goed in de schaduw en is daarom zeer geschikt voor plekken met weinig zonlicht. Andere soorten geven meestal de voorkeur aan zon of halfschaduw.
Wilde kamperfoelie (Lonicera periclymenum) trekt veel (nacht)vlinders aan door de geurige bloemen. Klimop is juist belangrijk voor bijen, omdat deze laat in het jaar nog bloeit en nectar biedt. Op wilde bosrank komen vaak groefbijen af.
Ja, juist in kleine tuinen zijn klimplanten ideaal. Ze groeien de hoogte in en nemen weinig ruimte in beslag, terwijl ze toch zorgen voor veel groen en extra biodiversiteit.
Afsluiting
Met inheemse klimplanten voeg je eenvoudig meer groen toe aan je tuin, zonder veel ruimte te verliezen. Of je nu kiest voor een snelle groeier zoals hop, een wintergroene soort zoals klimop of een geurende bloeier zoals kamperfoelie: elke plant draagt op zijn eigen manier bij aan een levendige en diervriendelijke tuin.
Twijfel je nog welke planten het beste passen bij jouw situatie? In onze uitgebreide gids over inheemse beplanting leggen we stap voor stap uit waar je op moet letten en hoe je zelf een natuurlijke tuin opbouwt.
👉 Bekijk hier de complete gids over inheemse beplanting
Wil je je tuin verder vergroenen? Bekijk dan ook deze artikelen:
- beste inheemse planten voor vlinders
- inheemse planten voor schaduw
- inheemse voor in de zon
- De 8 beste inheemse struiken voor een diervriendelijke tuin
🌿 Meer inspiratie voor een natuurtuin?
Wil je van je tuin een paradijs maken voor bijen, vlinders en andere diersoorten? In het e-book Meer natuur in je tuin laat Sandra stap voor stap zien hoe je met inheemse planten en andere maatregelen een levende tuin creëert. Met praktische tips, voorbeeldbeplanting en inspiratie voor iedere tuin.
👉 Bekijk hier het e-book
Wil je meer handige tips ontvangen voor een natuurvriendelijke tuin, als eerste op de hoogte zijn van de laatste blogs en op de hoogte blijven van winacties? Schrijf je dan nu in voor onze nieuwsbrief! Zelf inheemse klimplanten in je tuin aangeplant? Laat het ons weten in de comments, of tag ons op een van onze socials (@denatuurvanhier)!
Niets meer missen? Volg ons op onze socials!
Leuke informatie. Ik ben er nog niet uit welke klimplant ik nog wil plaatsen. Kleine voortuin op het Zuid-westen. Rechts van de plek staat een groene druif. Doet het heel goed ivm veel zon. Aan de straatkant klimt nu via een pergola de klimop voorzichtig omhoog. Ik heb nog plaats voor een klimmer naast de voordeur.
Als het plekje enigzins beschut is en niet de hele dag in de volle zon dan zou hop een leuke keuze zijn. Kan wel wat gaan slingeren omdat ze snel groeien. Succes met het kiezen en aanplanten!